M HKA gaat digitaal

Met M HKA Ensembles zetten we onze eerste échte stappen in het digitale landschap. Ons doel is met behulp van nieuwe media de kunstwerken nog beter te kaderen dan we tot nu toe hebben kunnen doen.

We geven momenteel prioriteit aan smartphones en tablets, m.a.w. de in-museum-ervaring. Maar we zijn evenzeer hard aan het werk aan een veelzijdige desktop-versie. Tot het zover is vind je hier deze tussenversie.

M HKA goes digital

Embracing the possibilities of new media, M HKA is making a particular effort to share its knowledge and give art the framework it deserves.

We are currently focusing on the experience in the museum with this application for smartphones and tablets. In the future this will also lead to a versatile desktop version, which is now still in its construction phase.

Monastatos , 1974

Tekening, 720 x 550 mm.

Cox jan zt 1974 photo m hka18 ©image: M HKA

Collection: Collection M HKA, Antwerp (Inv. no. S0491_29).

Na de Ilias-cyclus, waarin Cox het kwade, het gewelddadige en de wraakgedachte centraal stelde, start hij in 1976 een complementaire reeks schilderijen waarvoor hij inspiratie vond in Mozarts maçonnieke opera De Toverfluit. Het adagium hier luidt Sei standhaft, duldsam und verschwiegen, wees standvastig, verdraagzaam en discreet: de mens verheffen door hem te doen verlangen naar liefde en vrijheid, hem aansporend tot menselijke voortreffelijkheid en gerechtigheid als wapens tegenover de blinde waanzin en gewelddadigheid die vele generaties ongeluk en ellende heeft gebracht. Cox zou hiervoor echter slechts enkele schetsen en schilderijen ontwerpen: Monastatos, Papageno, en Sarastro.

Gezien Cox’ humanistische en daarin vervatte dualistische levensvisie, is het niet verwonderlijk dat hij de personages Monastatos en Papageno tot onderwerp kiest. Deze figuren zijn elkaars gespiegelde en hebben meer gemeen dan men zou vermoeden. Vooreerst zijn ze elk een soort einzelganger, die op basis van uiterlijke kenmerken buitenstaanders zijn in de werelden waartoe ze behoren. Immers is Monastatos afgeleid van het Griekse ‘mono-statos’, wat zoveel betekent als ‘de alleenstaande’, de ‘geïsoleerde’. In de opera van Mozart wordt de zwarte Moor Monastatos traditioneel voorgesteld als een boosaardige schurk, een bruut die totaal overgeleverd is aan onbeteugelde libidineuze driften. Hij wordt geïntroduceerd als de belager van de geschaakte en wonderschone Pamina, die hij geacht wordt te bewaken, maar – tegen elk maatschappelijk fatsoen in – waagt te begeren en aanrandt. Papageno daarentegen – die ook het dierlijke in de mens symboliseert, is een vrolijk natuurmens gedreven door primaire instincten zoals eten, drinken, slapen en het zoeken naar een wijfje. Papageno is dan ook één met de natuur en leeft autonoom in volledige harmonie. In dit opzicht staan beide figuren voor de zinnelijke, minder ontwikkelde kant van de mens die vooral vanuit primaire driften en niet vanuit de ratio handelt. Daarbij belichaamt Monastatos het eerder donkere, destructieve, en Papageno het levenskrachtige. In het schilderij Monastatos en in de voorbereidende schets evoceert Cox een dreigende sfeer met een hels coloriet en een agressieve lijnvoering, terwijl in Papageno meer het lyrische en het organische appelleert, gehuld in de onschuld en sympathie van een vegetale wereld.

Toevoegen aan je lijst

Kunstenaar

Cox 1962 boston2

> Jan Cox.

Tentoonstellingen & Ensembles

Cox jan oh those voices  boston 1972 photo m hka

> Tentoonstelling: INBOX: Jan Cox – Aflevering 2: Hoe de herinnering van een kunstenaar hedendaags houden? De keuze van Vaast Colson. M HKA, Antwerp, 06 May 2014 - 01 June 2014.

Horsfield

> Ensemble: Aanwinsten 2014 [Acquisitions 2014].

Gerelateerde werken

Cox jan zt 1976  photo m hka15

>Jan Cox, Papageno , 1976.Print, lithograph, ink on paper, 960 x 160 mm.

Cox jan zt sd photo m hka37

>Jan Cox, Monastatos, 1976.Drawing, pencil, gouache, ink on paper, 300 x 270 mm.